Profieleffect

Niet elk kwartier weegt even zwaar

Een rekenkundig prijsgemiddelde geeft elk even lang prijsinterval hetzelfde gewicht. Uw energierekening doet dat doorgaans niet: een kwartier met veel afname of productie telt zwaarder dan een kwartier waarin uw installatie stilstaat.

Voor een volumegewogen marktprijs vermenigvuldigt u per interval het volume in MWh met de prijs in euro per MWh. Tel de bedragen op en deel door het totale volume in MWh. Gebruik voor zowel het gewogen als het ongewogen gemiddelde dezelfde markt, tijdzone en periode.

Volumegewogen prijs = som van volume × prijs per interval / som van de volumes.

Een eenvoudig rekenvoorbeeld

Stel dat vier even lange perioden prijzen hebben van € 20, € 40, € 80 en € 100 per MWh. Het gewone gemiddelde is € 60 per MWh.

• Profiel A: productie van achtereenvolgens 4, 4, 1 en 1 MWh. De marktwaarde is € 420 op 10 MWh, dus € 42 per MWh.
• Profiel B: afname van achtereenvolgens 1, 1, 4 en 4 MWh. De kosten zijn € 780 op 10 MWh, dus € 78 per MWh.

Beide profielen hebben hetzelfde volume en dezelfde marktprijzen. Toch wijkt de gewogen uitkomst € 18 per MWh naar beneden of boven af. Het voorbeeld is illustratief, zonder contractopslag, onbalans of andere kosten.

Voor een producent is een hogere verkoopwaarde gunstig; voor een afnemer zijn lagere inkoopkosten gunstig. Het woord ‘gunstig profiel’ heeft dus pas betekenis wanneer duidelijk is vanuit welke positie u kijkt.

Profieleffect is geen onbalans

Uw profiel kan vooraf perfect bekend zijn en toch samenvallen met lage productieprijzen of hoge afnameprijzen. Dat is een profieleffect. Onbalans ontstaat juist door afwijkingen van de positie waarmee is gerekend. Houd deze effecten apart om te voorkomen dat u dezelfde kosten tweemaal meetelt.

Bij wind en zon wordt de verhouding tussen de productiegewogen prijs en de gemiddelde marktprijs vaak de capture rate genoemd. Die verhouding helpt bij vergelijking, maar wordt onduidelijk wanneer de gemiddelde prijs dicht bij nul of negatief is. Toon daarom altijd ook de euro's per MWh en de totale opbrengst.

Wat betekent dit voor uw contractkeuze?

Bij een indexcontract werkt uw profiel direct door als de formule op werkelijk geleverde intervallen afrekent. Bij een vaste prijs kan de tegenpartij verwachte profielkosten in het aanbod verwerken. Een vast tarief maakt het profiel dus niet irrelevant.

Vergelijk aanbiedingen met één consistente set kwartierdata. Voeg scenario's toe voor een andere bedrijfsvoering en veranderende marktprijzen; een historisch profielrendement is geen toekomstgarantie. Voor producenten werken we dit uit in welke PPA bij uw productieprofiel past.

Gebruik bij benchmarking een referentie die op hetzelfde profiel is gewogen. Bij futures vergelijkt u bovendien een standaard leveringsblok met een werkelijk profiel; dat verschil verdwijnt niet vanzelf door prijsfixatie.